«

May
17

De “hemelpoort”

Daar waar ooit her paradijs lag, tussen de Eufraat en de Tigris, ligt nu de hel, althans voor hen die niet het ideeëngoed van IS delen. IS zou vooral groot geworden zijn door gebruikmaking van ICT, met name door Facebook en reclamefilmpjes die live gezet worden. Nu vraagt elk welkdenkend mens zich af hoe het in godsnaam mogelijk is dat deze filmpjes wervend zijn, maar dat effect blijkt. Wat moet er misgegaan zijn met hen die reflecteren op dergelijke reclame? De mogelijkheden zijn talrijk: van zwakzinnig tot plichtmatig, van crimineel tot religieus, van wraakzuchtig tot machtsbelust, van uitzichtloos tot hoopvol. Wat de redenen ook mogen zijn, het alles voorzienend opperwezen beloont de deelnemers ongeacht de begaande gruweldaden – een mooi vooruitzicht, toch? IS heeft een “hemelpoort” gecreëerd. Een enkele reis voor de meeste deelnemers. Is deze IS-magneet daarmee een verlossing voor de maatschappij die graag van gespuis af wil? Je zou het bijna denken, maar de vrees bestaat dat het gedachtengoed ook buiten het “paradijs” ten uitvoer gebracht kan worden. Een zelfmoord aanslag op het St. Pieter plein, een bom in hartje Parijs, noem het maar. Tot nu toe zijn de gevolgen al ernstig genoeg: miljoenen vluchtelingen, honderdduizenden doden en cultuurschatten die voor eeuwig verloren gegaan zijn. Niet alles is op het conto van IS te schuiven, maar het beestachtige geweld van deze organisatie levert in verhouding meer schade op dan de rest van de strijdende partijen. De manier van optreden doet mij ook denken aan een ander ICT fenomeen: het computerspel. Ondanks het feit dat de spelers bij hoog en bij laag beweren weloverwogen mensen uit de weg te maaien heb ik, als sporadische toeschouwer, nooit dat “fijnzinnige” idee bij deze spelfanaten. Het spel kent maar een doel: winnen, ten koste van alles. Een onlangs uitgevoerd onderzoek toont het tegendeel aan, maar dit onderzoek is gebaseerd op een enquête (de vraag ontlokt het maatschappelijk wenselijk antwoord).

Hoe deze onzin te stoppen? Alles is evolutie, vrees ik. De landen in en om het “paradijs” leefden voor kort nog in de middeleeuwen – de tijd dat ook wij elkaar de kop afhankten om het minste of geringste. Het verschil is de middelen die ingezet worden: primitieve ideeën propageren/afdwingen met primitieve middelen is dat daar aan toe. Het gebruik van moderne middelen blijkt echter desastreus. Tijd om de evolutie een handje te helpen! Verlichting binnen de Islam. Verbetering van onderwijs. Met name in landen waar onderwezen wordt wat je moet leren in plaats van hoe je moet leren. Meer nuance, meer empathie, minder dogmatiek, minder geslotenheid, minder nationalisme en vooral ook minder mensen. Zie ik het al gebeuren, of verwacht ik meer de omgekeerde richting? Is er ruimte voor meerduidigheid of zaagt dat nu juist aan de stoelpoten van (verbeelde) zekerheden, aan de macht van “leiders”?

Wellicht kan ICT ook een handje helpen. Een tegenoffensief met filmpjes, met Facebook en met games. Bij de laatste categorie denk ik meteen aan een virtuele hemelpoort, een nieuw spel waarbij alle geschapen misbaksels om zeep geholpen kunnen/moeten worden (en dat zijn er in de ogen van IS-aanhangers nog al wat: Joden, Sjiieten, Christenen, Boeddhisten, Hindoestanen, Jazidi’s (niet te vergeten) en ongeveer de rest van de wereld). Doel is uiteraard zoveel mogelijk doden op je naam te krijgen – des te beter de plek in de hemel. Het spel heeft één niet virtueel aspect. Het einde. Het einde is steevast hetzelfde: de deelnemer wordt gedood om zo de beloning van de aller hoogste in ontvangst te nemen. Zinnig? Nee, natuurlijk niet. Bijna even onzinnig als de werkelijkheid… Geef mensen een kans in de reële wereld zo zijn ze veel minder vatbaar voor haatpredikers, immers kansloze mensen zijn tot alles in staat. Ergens geloof ik nog graag dat de mensheid toch liever bezig is met het maken van een betere toekomst dan met het ontnemen van een toekomst. Ergens geloof ik nog in een betere toekomst, in een echte hemelpoort.